hoogwater in Venetië

Hoogwater in Venetië: zo werkt het

Ik had al een paar regels van mijn nieuwe blog geschreven, toen ik ze weer weghaalde. Iedereen heeft het deze dagen over het hoogwater in Venetië, oftewel acqua alta. Afgelopen dinsdag hebben we een zware overstroming gehad en is de noodtoestand uitgeroepen. Ik woon in het historische gedeelte van de stad en alle mensen van buiten Venetië vragen me hoe het gaat. Wat me opvalt, is dat de meeste mensen niet echt weten wat hoogwater in deze stad betekent en hoe ‘het werkt’. Daarom dit blog.

Hoogwater in Venetië

Venetië ligt in een lagune van de Adriatische zee en ligt ongeveer een meter boven zeeniveau. We hebben de laatste jaren steeds vaker last van hoogwater, meestal tussen november en maart. Het wordt veroorzaakt door een bepaald soort wind, de Scirocco-wind, die het water via de lagune opstuwt Venetië in. Het water stroomt dan de stad binnen, en komt ook omhoog vanuit de grond, door de stoeptegels en straatstenen heen. Je ziet het water letterlijk stijgen. Dat gaat heel snel, soms in een kwartier tijd. Na de piek daalt het water weer net zo snel als het komt. Het blijft dus niet een dag hoog, zoals veel mensen denken.

Er zijn ‘vaste tijden’ voor hoogwater, ook al klinkt dit vreemd. Het water is op z’n hoogst tussen 10.00 uur en 13.00 uur en in de avond tussen 21.00 uur en 23.00 uur. Plekken in de stad waar je tijdens die uren zonder laarzen niet kunt lopen, zijn in de middag droog. De Venetianen leven met dit fenomeen. Je weet meestal ’s ochtends vroeg wel dat er die dag hoogwater verwacht wordt. Er gaan sirenes af en er bestaat ook een speciale app. Je neemt dan gewoon rubberlaarzen mee naar je werk. Of je trekt ze thuis al aan; het is heel gewoon om in een bar (met laag waterpeil) je koffie te drinken terwijl je met je rubberen boots half in het water staat. Ja, binnen in de bar inderdaad. Ik dus ook. Het is dan niet eens gespreksonderwerp. Het is gewoon zo. Maar dan hebben we het over een waterpeil van 90 tot 120 cm hoog. Rondom Piazza San Marco is het waterpeil het laagst. Het plein stroomt al over als het waterpeil hoger komt dan 80 cm boven de zeespiegel. Dus daar zijn we aan gewend in de winter. De laagste gedeeltes van het San Marco-plein staan 150 keer per jaar onder water.

Waarom zo vaak hoogwater? En waarom steeds vaker? Waar komt dit door?

  • Verzakking van Venetië
  • Klimaatverandering
  • Stijgende zeespiegel

Overstroming 12 november

Afgelopen dinsdagavond was het hoogwater en ongelukkig genoeg samen met de Scirocco-wind. Een zeestorm ontstond en het hoogwater bleef maar stijgen in de stad, met wild weer en vloedgolven. Met een waterpeil van 150 cm ligt 70% van Venetië onder water. Dinsdagavond steeg het waterpeil naar 187 cm en overstroomde 85% van de stad. Een nationale ramp. De laatste keer dat het water zo hoog kwam, was in 1966, dus vijftig jaar geleden. Hier was niemand op voorbereid. Er is dinsdag enorme schade geleden bij woningen, winkels, monumenten, magazijnen, bars en restaurants. Kortom: iedereen die op de begane grond woont. Alles werd overstroomd met brak water, en het zout blijft achter en tast alles aan. De stad is dagen bezig geweest met het wegpompen van water uit woningen, schoonmaken en redden wat er te redden viel. Er is voor miljarden euro schade geleden. Scholen, winkels, supermarkten, bars en restaurants zijn drie dagen gesloten geweest.

Er waren veel initiatieven, mooie initiatieven. Bundelingen van kracht, goed georganiseerd. Jonge Venetianen hielpen waar ze nodig waren, de scholen waren dicht. Ze hielpen bij de vele huizen waar het water hoog binnenstond en waar alle meubels moesten worden weggegooid, om maar een voorbeeld te noemen. Of neem de taxi’s. De taxi-chauffeurs staan hier bekend om hun onvriendelijke gedrag, maar the day after stelden zij hun taxi’s gratis beschikbaar voor iedereen die vervoer nodig had. Petje af. Wat een bundeling van kracht en solidariteit heb ik gezien.

Deze dagen blijven ongemakkelijk, want het waterpeil is al weer een paar keer op 150 cm gekomen. Extreem hoog. De sirenes gaan ’s ochtends af om je te waarschuwen. Bovendien geeft de app een dag van tevoren aan welk waterpeil er wordt verwacht. Gisteren was het laatste hoogwater alarm. We hopen dat we het nu gehad hebben, for the time being. Vandaag beginnen de scholen weer en gaat het normale leven verder. Kijk op de Facebook-pagina ‘Venezia NON è Disneyland‘ voor foto’s.

MOSE-project

Het probleem van hoogwater bestaat al langer en in de jaren ’90 is de staat begonnen met het MOSE-project dat Venetië zou moeten redden van de overstromingen. Het MOSE-project is een soort van mobiele dijk, dat de lagune afsluit van de zee. In 2003 startte de bouw hiervan. In 2019 is 93% van de MOSE af, maar het project ligt al een jaar stil door een corruptieschandaal. Er gaan vele verhalen rond over de MOSE: het eco-systeem wordt beschadigd, het is nooit gebruikt en heeft nu al onderhoud nodig (100 miljoen euro per jaar…) en is technisch achterhaald. Tot nu toe heeft het project al 5,5 miljard euro gekost.

Je kunt je voorstellen hoe gefrustreerd de inwoners van Venetië zijn. Experts zeggen dat als de MOSE er was geweest, het waterpeil afgelopen dinsdag nooit zo hoog zou zijn gekomen. Ook al is het niet het beste project dat ze zich kunnen voorstellen. Maar, omdat er al zoveel geld in is gestoken en het al voor 93% af is, het beter kan worden afgemaakt. Politici overleggen nu al dagen over het project: dat het nu echt af moet komen en wel zo snel mogelijk. Zelfs de werelderfgoed-organisatie UNESCO wil experts sturen om het MOSE-systeem van mobiele dijken te versnellen. De MOSE zou in werking gaan bij een waterpeil van 110 cm. Laten we er het beste van hopen.

Mocht je als toerist naar Venetië komen, probeer begrip op te brengen voor de situatie van de inwoners, want Venetië is geen Disneyland…

Reacties

  1. Wat een verhelderend stuk over deze zo prachtige en wereldberoemde stad. Iedereen heeft wel gehoord van de overstromingen en de terugkerende wateroverlast. Echter door dit stuk van jou van Marian Muilerman is me veel echt duidelijk geworden. Dat het hoge water niet een constante is voor een tijd lang zoals het met de rivieren in Nederland gaat. Maar dat het heel anders werkt. En dan ook nog eens een geld-slurpend project dat niet echt deugt. Voor de locals lijkt het me heel erg en soms ook beangstigend. Terwijl ik het ergens ook grappig vind dat niemand er nog van opkijkt als je met de kaplaarzen aan – een kopje koffie doet- ergens ‘binnen!’ Dank je wel voor je verhelderende verhaal. Groet Lucie.

Laat een reactie achter

Log In